(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.36. అధ్యాయః 036
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
చంద్రే స్వభార్యాస్వశ్విన్యాదిదంక్షపుత్రీషు ఇతరోపేక్షణేన రోహిణ్యామేవాసక్తే దక్షేణ రోషాచ్చంద్రే యక్ష్మప్రక్షేపః॥ 1 ॥
దేవై ప్రసాదితదక్షవచనాచ్చంద్రేణ ప్రభాసతీర్థనిమజ్జనేన క్షయరోగపరిహరణం॥ 2 ॥
బలభద్రేణ తత్తీర్థే మజ్జనాది॥ 3 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

జనమేజయ ఉవాచ। 9-36-0x(5167)(62243)
కిమర్థం భగవాన్సోమో యక్ష్మణా సమగృహ్యత।
కథం చ తీర్థప్రవరే తస్మింశ్చంద్రో న్యమజ్జత॥ 9-36-1(62244)
కథమాప్లుత్య తస్మింస్తు పునరాప్యాయితః శశీ।
ఏతన్మే సర్వమాచక్ష్వ విస్తరేణ మహామునే॥ 9-36-2(62245)
వైశంపాయన ఉవాచ। 9-36-3x(5168)
దక్షస్య తనయాస్తాత ప్రాదురాసన్విశాంపతే।
స సప్తవింశతిం కన్యా దక్ష సోమాయ వై దదౌ॥ 9-36-3(62246)
నక్షత్రయోగనిరతాః సంఖ్యానార్థం చ తాభవన్।
పత్న్యో వై తస్య రాజేంద్ర సోమస్య శుభకర్మణః॥ 9-36-4(62247)
తాస్తు సర్వా విశాలాక్ష్యో రూపేణాప్రతిమాఽభవన్।
అత్యరిచ్యత తాసాం తు రోహిణీ రుపసంపదా॥ 9-36-5(62248)
తతస్తస్యాం స భగవాన్ప్రీతిం చక్రే నిశాకరః।
సాఽస్య హృద్యా బభూవాథ తస్మాత్తాం బుభుజే సదా॥ 9-36-6(62249)
తతస్తాః కుపితాః సర్వా నక్షత్రాఖ్యా మహాత్మనః।
తా గత్వా పితరం ప్రాహుః ప్రజాపతిమతంద్రితాః॥ 9-36-7(62250)
సోమో వసతి నాస్మాసు రోహిణీం భజతే సదా।
తా వయం సహితాః సర్వాస్త్వత్సకాశే ప్రజేశ్వర।
వత్స్యామో నియతాహారాస్తపశ్చరణతత్పరాః॥ 9-36-8(62251)
శ్రుత్వా తాసాం తు వచనం దక్షః సోమమథాబ్రవీత్।
సమం వర్తస్వ సర్వాసు మా త్వాఽధర్మో మహాన్స్పృశేత్॥ 9-36-9(62252)
తాస్తు సర్వాఽబ్రవీద్దక్షో గచ్ఛధ్వం శశినోంతికం।
సమం వత్స్యతి సర్వాసు చంద్రమా మమ శాసనాత్॥ 9-36-10(62253)
విసృష్టాస్తాస్తథా జగ్ముః శీతాశోర్భవనం శుభాః।
తథాఽపి సోమో భగవాన్పునరేవ మహీపతే।
రోహిణ్యా సార్ధమవసత్ప్రీయమాణో ముహుర్ముహుః॥ 9-36-11(62254)
తతస్తాః సహితాః సర్వా భూయః పితరమబ్రువన్॥ 9-36-12(62255)
సోమో వసతి నాస్మాసు నాకరోద్వచనం తవ।
తవ శుశ్రూషణే యుక్తా వత్స్యామో హి తవాంతికే॥ 9-36-13(62256)
తాసాం తద్వచనం శ్రుత్వా దక్షః సోమమథాబ్రవీత్।
సమం వర్తస్వ సర్వాసు మా త్వాం శప్స్యే విరోచన॥ 9-36-14(62257)
అనాదృత్య తు తద్వాక్యం దక్షస్య భగవాఞ్శశీ।
రోహిణ్యా సార్ధమవసత్తతస్తాః కుపితాః పునః॥ 9-36-15(62258)
గత్వా చ పితరం ప్రాహుః ప్రణంయ శిరసా తదా।
సోమో వసతి నాస్మాసు తస్మాన్నః శరణం భవ॥ 9-36-16(62259)
రోహిణ్యామేవ భగవాన్సదా వసతి చంద్రమాః।
న త్వద్వచో గణయతి నాస్మాసు స్నేహమిచ్ఛతి॥ 9-36-17(62260)
తస్మాన్నస్త్రాహి సర్వా వై యథా నః సోమ ఆవిశేత్।
తచ్ఛ్రుత్వా భగవాన్క్రుద్ధో యక్ష్మాణం పృథివీపతే॥ 9-36-18(62261)
ససర్జ రోషాత్సోమాయ స చోడుపతిమావిశత్।
స యక్ష్మణాఽభిభూతాత్మాక్షీయతాహరహః శశీ॥ 9-36-19(62262)
యత్నం చాప్యకరోద్రాజన్మోక్షార్థం తస్య యక్ష్మణః।
ఇష్ట్వేష్టిభిర్మహారాజ వివిధాభిర్నిశాకరః॥ 9-36-20(62263)
న చాముచ్యత శాపాద్వై క్షయం చైవాధిగచ్ఛతి।
క్షీయమాణే తతః సోమే ఓషధ్యో న ప్రజజ్ఞిరే॥ 9-36-21(62264)
నిరాస్వాదరసాః సర్వా హతవీర్యాశ్చ సర్వశః।
ఓషధీనాం క్షయే జాతే ప్రాణినామపి సంక్షయః॥ 9-36-22(62265)
కృశాశ్చాసన్ప్రజాః సర్వాః క్షీయమాణే నిశాకరే।
తతో దేవాః సమాగంయ సోమమూచుర్మహీపతే॥ 9-36-23(62266)
కిమిదం భవతో రూపమీదృశం సంప్రకాశతే।
కారణం బ్రూహి నః సర్వం యేనేదం తే మహద్భయం॥ 9-36-24(62267)
శ్రుత్వా తు కారణం త్వత్తో విధాస్యామస్తతో వయం।
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ సర్వాంస్తాఞ్శశలక్షణః॥ 9-36-25(62268)
శాపస్య కారమం చైవ యక్ష్మాణం చ తథాఽఽత్మనః।
దేవాస్తస్య వచః శ్రుత్వా గత్వా దక్షమథాఽబ్రువన్॥ 9-36-26(62269)
ప్రసీద భగవన్సోమే శాపోఽయం వినివర్త్యతాం।
అసౌ హి చంద్రమాః క్షీణః కించిచ్ఛేషో హి లక్ష్యతే॥ 9-36-27(62270)
క్షయాచ్చైవాస్య దేవేశ ప్రజాశ్చైవ గతాః క్షయం।
వీరుదోషధయశ్చైవ బీజాని వివిధాని చ।
తథా నరా లోకగురో ప్రసాదం కర్తుమర్హసి॥ 9-36-28(62271)
ఏవముక్తస్తతో దేవాన్ప్రాహ వాక్యం ప్రజాపతిః।
నైతచ్ఛక్యం మమ వచో వ్యావర్తయితుమంజసా॥ 9-36-29(62272)
హేతునా తు మహాభాగా నివర్తిష్యతి కేనచిత్।
సమం వర్తతు సర్వాసు శశీ భార్యాసు నిత్యశః॥ 9-36-30(62273)
సరస్వత్యా వరే తీర్థే నిమజ్జఞ్శశలక్షణః।
పునర్వర్ధిష్యతే దేవాస్తద్వై సత్యం వచో మమ॥ 9-36-31(62274)
మాసార్ధం చ క్షయం సోమో నిత్యమేవ గమిష్యతి।
మాసార్ధం తు పునర్వృద్విం సత్యమేతద్వచో మమ॥ 9-36-32(62275)
సముద్రం పశ్చిమం గత్వా సరస్వత్యబ్ధిసంగమం।
ఆరాధయతు దేవేశం తతః కాంతిమవాప్స్యతి॥ 9-36-33(62276)
సరస్వతీం తతః సోమః స జగామర్షిశాసనాత్।
ప్రభాసం ప్రథమం తీర్థం సరస్వత్యా జగామ హ॥ 9-36-34(62277)
అమావాస్యాం మహాతేజాస్తత్రామజ్జన్మహాద్యుతిః।
లోకాన్ప్రభాసయామాస శీతాంశుత్వమవాప చ॥ 9-36-35(62278)
దేవాస్తు సర్వే రాజేంద్ర ప్రసాదం ప్రాప్య పుష్కలం।
సోమేన సహితా భూత్వా దక్షస్య ప్రముఖేఽభవన్॥ 9-36-36(62279)
తతః ప్రజాపతిః సర్వా విససర్జాథ దేవతాః।
సోమం చ భగవాన్ప్రీతో భూయో వచనమబ్రవీత్॥ 9-36-37(62280)
మావమంస్థాః స్త్రియః పుత్ర మా చ విప్రాన్కదాచన।
గచ్ఛ యుక్తః సదా భూత్వా కురు వై శాసనం మమ॥ 9-36-38(62281)
స విసృష్టో మహారాజ జగామాథ స్వమాలయం।
ప్రజాశ్చ ముదితా భూత్వా ఈజిరే చ యథా పురా॥ 9-36-39(62282)
ఏవం తే సర్వమాఖ్యాతం యథా శప్తో నిశాకరః।
ప్రభాసం చ యథా తీర్థం తీర్థానాం ప్రవరం మహత్॥ 9-36-40(62283)
అమావాస్యాం మహారాజ నిత్యశః శశలక్షణః।
స్నాత్వాహ్యాప్యాయతే శ్రీమాన్ప్రభాసే తీర్థఉత్తమే॥ 9-36-41(62284)
అతశ్చైతత్ప్రజానంతి ప్రభాసమితి భూమిప।
ప్రభాం హి పరమాం లేభే తస్మింశ్చామజ్జ్య చంద్రమాః॥ 9-36-42(62285)
`లోకాన్ప్రభాసయామాస పుపోష చ వపుస్తథా।
తత్ర స్నాత్వా హలీరామో దత్వా ప్రీతోఽథ దక్షిణాః'॥ 9-36-43(62286)
తతస్తు చమసోద్భేదమభీతస్త్వగమద్బలీ।
చమసోద్భేద ఇత్యేవం యం జనాః కథయంత్యుత॥ 9-36-44(62287)
తత్ర దత్త్వా చ దానాని విశిష్టాని హలాయుధః।
ఉషిత్వా రజనీమేకాం స్నాత్వా చ విధివత్తదా॥ 9-36-45(62288)
ఉదపానమథాగచ్ఛత్త్వరావాన్కేశవాగ్రజః।
ఆద్యం స్వస్త్యయనం చైవ తత్రావాప్య మహాబలః॥ 9-36-46(62289)
స్నిగ్ధత్వాదోషధీనాం చ భూమేశ్చ జనమేజయ।
జానంతి సిద్ధా రాజేంద్ర నిగూఢాం తాం సరస్వతీం॥ ॥ 9-36-47(62290)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి హ్రదప్రవేశపర్వణి అష్టాదశదివసయుద్ధే షట్త్రింశోఽధ్యాయః॥ 36 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-36-9 త్వా త్వాం అధర్మః మా స్మృశేత్॥
9-36-14 విరోచన హే విశేషేణ రోచమాన।
త్వాం మాశప్స్యే। తవ రోచనాం శాపేన న హరామి తథా యతస్వేత్యర్థః॥
9-36-38 గచ్ఛయతః ఇతి క.పాఠః॥
9-36-36 షటత్రింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.